Showing posts with label TRANH. Show all posts
Showing posts with label TRANH. Show all posts

Sunday, November 6, 2022

Y nghia, cam nghi, va tu tuong cua nguoi cam co trong hoi hoa

 

A View of Trees

Sunlight on her Sea

Dream house in tornado 


Nhieu buc hoa co nhung hinh anh xung khac hoa ky la. Co the nhieu khi bi cho la "au ta" hay thieu ky thuat.

Co nhieu khi su xung khac ve duong net hay mau sac, cu`ng trong mot buc tranh, tao nen mot y nghia triet ly gi do hay su mia mai hoac tinh cam khac la cua tac gia. Tuy nhien khan gia phai nhan thuc va thay rung cam duoc dieu ay. Neu khong tao duoc su rung cam tuc la hoa si da "fail." Tha^'t ba.i ve v/d dat tu tuong va cam nhan vao buc tranh, hay triet ly ho'a y nghia trong tranh.

Do la su khac biet giua "tho ve~" khac biet voi nha tu tuong trong hoi hoa. Co nhieu nghe si ve nhu Mozart lam nhac: hoan toan theo tiem thuc va ban nang. Ho nhu nhung dua tre rong choi o dong xanh. Do cung la co nguyen cua nhung buc tranh tha^`n sa^`u bat tu?.

Nhung, Mozart khi vao tuoi ba muoi da tro thanh mot ngon nu'i cao du`ng am nhac de noi len su huong thuong trong doi song va than phan con nguoi qua cai chet. Nghe Requiem hay cac bai thanh ca cua Mozart thi se thay ngay chieu sau vo bo ben cua Mozart. Khong con la dua tre nua.

HS cung vay: ve nhu dua tre tho, hay ve nhu mot nha tu tuong. Ngoai hai dinh cao do, nguoi cam co. rat de di vao con duong "tho. ve~". Ve~ dep nhu la nguoi theu thu`a dep. So what? Artisan khac voi Artist o do.

Neu chi ve~ cho dep va cho giong thoi, co the la khong du? de tao thanh mot tuyet tac nghe thuat.

Wednesday, May 20, 2020

bilingual poetry TÂM SỰ HÒN VỌNG PHU -- HEARTBREAK OF VIETNAM'S AWAITING WIFE

Artwork by Ng.Uyen
original in enamels
digital infusion
copyrighted 2014-2020 

ENGLISH VERSION:

HEARTBREAK OF VIETNAM'S AWAITING WIFE

I don’t just stand here to count time
Like tears, time flows by old towns that no longer shine,

Under midnight stars
Into rivers

Out to such immense sea
I let my tears be…
Over me,
the fogged moon’s no longer free

I don’t just stand here to greet passers-by
My body splits such border line,
My hair the Red River’s silt,
yarned into our homeland’s quilt

The nation’s sword sparkles into green jade
My hair whitens: my cry for the gloom of our fate 

Yet, I don’t just stand here to mourn for nationhood
The story of our first Hung King, now gone for good
‘cause tomorrow, like me, pray to stonify
Breakage of the country: the nocturne of my cry

So I don’t just stand here, on top of this mountain
To shed tears for the Tran emperor, or relive the ancient

If the people miss the glory of the past,
simply burn incense for our tomb, and hope its light will last...

WND copyrighted 2014-May 2020




ABOUT POETS AND POETRY 

my poetry, place of refuge,  not to be touched
as it is beyond reproach
since it is the harvest's last stalk
from a ricefield meant to be mine
my rice: 
my sweat, blood, flesh, bone...my cry...

DNN May 2020 

Saturday, May 16, 2020

HON VONG PHU: A JOURNEY OF MUSIC, POETRY, PAINTING AND MEMORY

NHO' VE^` HO`N VO.NG PHU -- MY PERSONAL TRIBUTE TO VIETNAMESE COMPOSER OF CHORAL SYMPHONY LE^ THUONG (1914-1996)
Ballad of the Warrior's Wife Ho`n Vo.ng Phu 2 by Le^ Thuong
live performance 2005, Studio Hall,Lamont School of Music, University of Denver
voice and English lyrics/libretto: Uyen Nicole Duong (Nhu Nguyen)
piano accompaniment: Le Tuyen
ENGLISH LYRICS
A hundred years since then have passed
A hundred sounds echoed memory
the wind so far has cast
her soul into eternity
So the legend goes
the tale of her sorrow
Her tears go on to flow
into the sea below


POETRY IN VIETNAMESE: MONOLOGUE OF THE STATUE OF THE AWAITING WIFE
Hi`nh nhu nga`y nay Ho`n Vo.ng Phu kho^ng co`n nu~a, chi? co`n trong tri' tuo?ng cu?a chu'ng ta, nhu~ng nguo`i co`n no'i tie^'ng Vie^.t. To^i vie^t nhu~ng ca^u duo'i da^y cho su. ca^m ni'n cu?a hi`nh a?nh Ho`n Vo.ng Phu, truo'c va^.n me^.nh tang thuong cu?a ca'i go.i la giang son ga^'m vo'c...
Do^`ng dang co' pho^' Ky` Lu`a
Co' na`ng To^ Thi. co' chu`a Tam Thanh
Ne^'u Ho`n Vo.ng Phu no'i duo.c, to^i nghi~ rang nguo`i da`n ba` hoa' da' ne^'u to^`n ta.i vo'i tho`i gian, thi` ba` se~ no'i nhu~ng lo`i na`y :
TÂM SỰ HÒN VỌNG PHU

Tôi chẳng đứng đây để đếm thời gian
Chảy như dòng nước, lệ đôi hàng
Đổ qua phố tịch, sông vào biển
Dưới một trời sao, mây phủ trăng
Tôi chẳng đứng đây để đợi người qua
Thân là quan ải, tóc phù sa
Gươm kiếm long lanh màu thạch bích
Bạc trắng vòng đai, ta khóc ta
Tôi chẳng đứng đây để tế non sông
Đã phôi pha hết chuyện vua Hùng
Nay mai hóa đá người vong quốc
Gãy mất cơ đồ, tượng đứng trông
Tôi chẳng đứng đây, trên đỉnh phù vân
Xót thương hồn phách của vua Trần
Nếu ai có nhớ tình sông núi
Xin thắp cây hương trước mộ phần
UN Dương Như Nguyện
Copyright 2014
PICTORIAL:
1) AN IMAGE OF THE STATUE OF THE AWAITING WIFE, NORTH VIETNAM;



2) HAMILTON HALL, LAMONT SCHOOL OF MUSIC, UNIVERSITY OF DENVER (WHERE PIANIST LE TUYEN AND I SANG HO`N VO.NG PHU -- THE CONCERT WAS HELD FOR THE VIETNAMESE COMMUNITY AND LOCAL AUDIENCE IN DENVER, COLORADO)

3) HO`N VO.NG PHU THO`I DA.I CU?A CHU'NG TA: Pregnancy, Nguo`i da`n ba` mang thai, artwork by UND copyright 2013 (su. thai nghe'n a^'y co' pha?i chang se la tuong lai va hy vo.ng co`n la.i cu?a co^.i nguo^`n va` da^'t nuo'c????)


Saturday, December 21, 2019

PARIS CHIEU CHIA LY: BẢY ĐIỆP KHÚC

FAREWELL AFTERNOON,

IN THE DREAM OF PARIS

WND C2002, 2020


Poetic prose

(A very long poem written in free verses)

 

FAREWELL AFTERNOON IN THE  DREAM OF PARIS

(From a translation of childhood)

 

FROM THE NARRATOR:  When I was a child, I once found a letter from my father’s library, written by a man who said goodbye to his love, one Isabelle, in the City of Paris of the 1960s. It could have been my father, or any of his  friends, and Isabelle was their dream Parisian girl.  I never asked my father whether he was that young man, and who Isabelle was. 

 Instead, I began having this dream. In the dream, I was the poet speaking these words.

Now, my father is old and gray. Many of his friends are dead. Their dream city of Paris  is still there, but is it the same? Where is Isabelle?

I had waited for a long, long time, until I grew up, before I could  write down these words, spoken for a time and place that belonged to my father’s generation and his dreams. I wrote these words down for what was gone, and perhaps what is left…

 

~~~́́́ ~~~ 

 

 Who is leaving the dreamy afternoon, down a deserted street?

Who is gliding into the past, a misty river, in all that fantasy blue green, a la Parisien?

 

Farewell afternoon, handkerchief whitening the gloomy sky

Paris afternoon, no tear, no laughter

Whose departure?

A little sun left on Isabelle’s hair

Undying embrace

On a silky scarf, imprints an I , color of the rainbow, shape of a mermaid

 

Who strolls down the sparkling Seine, like almond eyes,

A Viennese waltz, drunken melody

A navy blue cab, passing by

A navy blue awning

Color of mint, in a champagne glass, in a heart

never forgotten

 

But farewell, yes farewell

Young love, early love, Paris

The Eiffel is drunk, too, tipping down in a whisper, Au Revoir

 

Farewell, antiquated Sorbonne, like an old mother’s cracked skin

Painting those blue veins on a wanderer’s wrists

 

Who is leaving in yellow autumn when the afternoon dies

The heart wilts, on wrinkled clothes after lovemaking in a jazz basement

Smoke-filled St. Germains

Shadowing into sunset

Sprinkling tears into dusty rain

The heart blossoming into a sunflower, upon Apocalypse

(Or just a plastic-toy flower left in the garden of Luxembourg?)

 

Who regrets a vow,

gathering pieces of a heartbreak?

Who follows sandy footsteps

on the path of love, the path of departure?

Or a windy boulevard leading to nowhere, without a soul?

Tomorrow is a stream of mercury

falling through cracks between fingers

 

But today,

 who is leaving on St. Michel?

A blond strand of hair between red lips, like a dying rose

Who plays Watteau’s Gabriel?

Oh yes take my farewell

From my gut, entangled love knots

In oceanic tides, my psyche

 

Follow you, like a dove’s wing, having seen a ripe autumn

Follow you, on a college girl’s pair of legs

Traces of wine stains, the color of Bordeau, on bulky sweater and a page of philosophy

Even a mindless tourist would throw me a bloom

Follow you, in waves of black coffee

dripping from a silver spoon, like exile

Follow you, upon Renoir’s cherry-blossom skin

And Prevert’s breath, greener than the vert of green beans

In the Louvre and upon the gray Aubervilliers

Find a laborer’s life, his smoke-stained apron flying toward the subway

 

Who knows the eight directions of love-filled river Seine?

Those early morning snow flakes, like a forest of white dogwoods

Give me a pot of hot coffee

For a pair of souls

Blond and black

Building a sand castle, on the North Sea shore, a vow lasting a millennium

 

Lusty afternoon, drunken afternoon, in a Verlaine pub

In streams of Rikle poetry, nostalgia

In the black iris of the Mediterranean girl

Bright like Sorrento sky

Dark like Pegasus’ shadow

Who knows where the night’s sorrow goes

To liberate a self, in solitude

A spiritual pregnancy imprisoned in wax

I would seize the paper-thin ivory skin of Madame Beautiful, Bella Senora, into my heart’s story

 

In between pages of a Sonata caught my intellect

Blow me out, wind of the Seine, that downstream of hair

I would still walk, leisurely like an aristocrat

My heavenly freedom and God-given liberty

I would still walk, like the young lad of the east named Thoi

Vast like the Red River

Originating in Tibet

Torching a Japanese tea garden

Melting the North Pole

With heat from the Equator

 

But tonight, who bears the exiled queen’s spirit, trapped in the ruins of Champa’s abandoned temples

Remembrance for the roses of Fontenay

The halls of Sorbonne turn into my sea

Or the pastorale of Montsouris

Remembrance, hands, feet and souls parallel in the center of St. Lazare

Farewell afternoon, where golden light christening on your hair, the fragrance of rice wine and fermented wheat

 

But tonight

The bordering trees of Champs Elysees bearing their fruits

Ruby red or emerald green

All in your eyes, octagon or the five edges of a star

The neighborhood of Auteuil becoming your jungle or my river raft

Your lips, too,

Becoming the stones of the Great Wall

Farewell despair

 

And who are you

Crooked soul yearning to build the universe outside Chagall’s window

Your silky hair entrapping the Eiffel tower under that full moon sketching your shoulder blade

And your eyes, white lily, black orchid in a cello’s sound, all in the valley of your palms

And your thoughts, like the veins of wood and the shine of marble in Versailles

Like the curve of Cinderella’s slipper after a Chaillot banquet

In a slender champagne glass I float the verses of Appollinaire

Yet I see

lovers drinking from the Yang Tze river, farewell, their pond of tears

A thousand-mile separation

Missing you, lifetime illusion

 

But tonight, airport night

My young love

Thought I could walk with you till the sun’s suicide

Your arms grow roots around me

Your feet break my walls, your face sinks into my heart

I want to drink up your mouth, Isabelle Isabelle

All of Paris, in you, and in the night

Sever our links, into strangers

Go with the wind, into my remembrance of Paris

 

On my death bed, the afternoon swoons

I lean on the night, my tomb

In wilderness, my soul walks on uneven steps, toward the desert of my thoughts

Leaping upon airport crowds, toward birth and death

My five fingers like winter branches, drawing pain and evening dews

Those spiral question marks, in dead-end alleys

Numbing my soul

 

Who is leaving

alone, passing barricades of the past?

Burning fire of the future

packing white clouds

into the intestinal routes inside a volcano

Looking for liquefied rocks, with the compass of life

Oh old-time autumn in tidal afternoon, unending tears

Across oceans and upon a aerial way

No guiding light, just the myth of galaxy

 

But tonight

Red, green and yellow lights

become decorating flowers for the airway

Where is our last night’s feast,

Or just our separation?

But tonight

The eagle tilts its silver wings

mourning for the one who leaves his heart on the steps of Sacre Coeur

All of a sudden,

Dawn arrives, a radiant smile

For Gabriel Paris

 

Farewell Paris

But no, no, no farewell!

Au revoir instead, meaning I will see you again

I will find you

Amid a forest of flower trees

The end is here, young love Paris

I salute you

 

Au revoir,

and rebirth,

Paris

 

 UND February 2002



Có ai biết tác giả bài tho XUỐI này là ai, trước 1975, 
xin nói dùm
Bài tiếng Anh là cuả tôi, năm 2002, tôi viết từ bài tiếng Việt, chép tay trong cuốn scrapbook cuả tôi, năm 1973, 
từ thư viện gia đình nhà cuả cha mẹ tôi, đường Lê Văn Duyệt, Saigon

cc
DNN (hiệu đính, phân đoạn, và đặt tên Bảy Điệp Khúc năm 2019  
(cũng như đã viết lại thành tiếng Anh, năm 2002)



Paris chiều chia ly --

Bảy điệp khúc





I.



Ai ra đi trong ánh chiều mơ yếu ớt về dạ hội trên phố vắng



Ai trôi trong quá khứ dòng sông sương

giữa thiên thanh mộng ảo cỏ cây

và tâm lòng Paris



Chiều chia tay mouchoir đan trắng trời ảm đạm

Chiều Paris không nhỏ lệ không cười vang



Ai ra đi nắng vương buồn tóc Isabelle

tay xiết chặt

trong khăn lụa có thêu chữ I hoa ngũ sắc hình thủy nữ



Ai nương theo nước biếc sông xanh như mặ't người em gái xa xăm

dạ.o vũ khúc thành Vienne với mình triền miên say đắm,

với ô tô hàng xanh,

ghế hiệ.u ăn xanh,

với nước bạc hà trong ly xanh,

sóng sánh trong lòng



Vĩnh biệt nhé tuổi xanh tình sớm Paris

tháp Eiffel ngà ngà say

nghiêng xuống cho ta thì thầm tái ngộ



Vĩnh biệt nhé Sorbonne

cổ như mẹ da mồi tóc bạc

vẽ gân xanh trên cổ tay lãng tử ngày về

II.



Ai ra đi trong vàng thu khi ráng chiều nghiêng đỏ
lòng héo hơn quần áo sau giờ yêu đương

trong hầm nhạc đen khói ám đường St Germain

Mắt ngưng dòng một hoàng hôn lệ rưng rưng mưa bụi

tim phồng như vầng dương ngày tận thế

như bông nhựa trẻ con vườn Louxembourg



Ai vương lời nguyện ước

ai lượm mảnh tình rơi

ánh nhạt dấu chân thương, giữa đường cát ngập ngừng



Trên nẻo tình

trong ngõ chia ly ngoài đại lộ

gió bốn phương vô định như lòng

ngày mai bằng thuỷ ngân rót qua mấy kẻ ngón tay cuồng nhiệt



Hôm nay ai ra đi trên đường St Michel

môi ngậm tóc tơ vàng và ánh hồng nhung gần úa

Ai là chàng vô thiên hướng của Watteau



Vĩnh biệt nhé xin dâng lòng quặn đau vì tình muôn mối

xin dâng đợt sóng nhỏ giữa đại dương tâm linh



Cho theo với

nhịp cánh chim câu đã thấy hơn chín mùa Thu



cho theo với
nhịp chân người nữ sinh viên tóc vướng áo rượu Bordeaux

và trang hiện sinh triết học,

bừng nở một hồng nhật giữa lòng băng dương của khách qua đường



Cho theo với

nhịp suối cà phê đen róc rách trong bình bạc sáng như đêm nào viễn xứ



cho theo với

nhịp da người Renoir phơn phớt đào hoa

và nhịp thơ Prevert xanh hơn một quả ve

trong bảo tàng Louvre và ngoài phố Aubervilliers

xám khói xưởng thợ

đời lầm than

chiếc áo tablier trẻ ngoại ô

chiều chia ly

chiều ảm đạm



III.



Ai biết về đâu tám hướng trời tình sông Seine

những sớm tuyết rơi trắng rừng mai trắng

một chén cà phê ấm

kết đôi linh hồn nhỏ

đôi mái tóc đen vàng

xây lâu đài trên cát Bắc Hải mà vẫn thề muôn năm



Những chiều ngả nghiêng trong quán rượu Verlaine

Suối thơ Rịckle thoảng u hoài trong mắt đen người gái biển Địa Trung sáng như trời Sorrento

Âm u như lòng gia mã xa



ai biết về đâu sầu đêm sâu

giải phóng một bản thân trong cô tịch

thai nghén một tư duy bên lệ sáp

tôi ghì ôm mảnh giấy ngà ngà da mỹ nữ

vừa ngả xong một tấm lòng



Giữa hai bờ sách ca nhạc thiều trí thức

Gió sông Seine ơi, suối tóc chảy xuôi xuôi

ta vẫn đi bước khoan thai, nặng lòng vương giả

mang thiên khí mang mang, niềm tự do không bến

ta vẫn đi phất phơ giải áo lụa chàng Thôi

mênh mông nước sông Hồng

dạt dào Thiên Trúc Hải

Óng ánh Hoa Phù Tang

say mê sương biển Bắc

nhiệt cuồng tình xích đạo




IV.




Nhưng đêm nay ai làm lòng em não nề dưới chân thành Phật Thệ

Nhớ một bông hồng Fontenay

Nhớ hành lang biển rộng Sorbonne

Một thảm cỏ đồi Montsouri

Nhưng đêm nay cây bên đường Champs Elysėes đỏ thắm

hay dâng màu bạch ngọc

Mắt hiển hiện lục lăng viên

hay năm cánh sao khuê

Phố Auteui là rừng sâu hay sông khuya vời vợi đôi bờ Xích Bích

Môi là Trường Thành

là ngao ngán mấy muôn trượng Hồng Hải tuyệt vọng

Và ai đây

tấm lòng xiêu để vừa dựng lên song, cả một vũ trụ Chagall

Với tóc tơ bên tháp Eiffel dưới trăng sáng như một đường vai non

Với mắt người lan huệ trắng và âm giai hồ cầm trong thung lũng bàn tay

Với tư tưởng ánh màu vân mẫu đẹp như tượng Versailles

như đường cong một gót giày thon nửa đêm dạ hội

trên thềm điện Chaillot

Với lòng chén nhỏ rưng rưng bọt Champagne

thơ Appolinaire tình Dương tử Giang đầu

lời vĩnh biệt

hồ nước mắt trên những vạn lý và trong lòng người tưởng nhớ vô biên



V.

Nhưng đêm nay

đêm phi trường

hỡi người em gái nhỏ

tưởng cùng sóng vai cho đến ngày mặt trời tuẫn tiết

tay quấn rẽ quanh mình

chân xiết sỏi, ảnh tượng chìm chìm

Anh muốn uống cạn hương môi em Isabelle Isabelle Isabelle

cả hồn Paris khi hôn em, và hôn cả hồn đêm

anh muốn tàn bạo dứt tay em lạnh lùng như không quen biết

anh muốn diu em trên cánh gió cùng đi về hướng nhớ thương

Chỉ còn hấp hối một mảnh hoàng hôn

ngã vào lòng đêm sâu, xây huyệt thẳm

chỉ còn hồn hoang dại bước thấp bước cao

đi về mấy ngả trong sa mạc của phi trường đông đảo

và của nỗi niềm sinh ly

chỉ còn cành khô năm ngón tay người ở lại

vẽ đau thương trên sương đêm thành dấu hỏi lớn xoay vòng trôn ốc thấu cùng đường ngõ cụt của tâm hồn tê buốt

Ai ra đi

lủi thủi qua những đồn phòng ngự của quá khứ

ánh tương lai lập lòe múa lửa sắc tiền trường trên mông lung

mấy vầng mây trắng

trong quanh co đường ruột hỏa sơn tìm những mãng từ thạch

của một la bàn trôi dạt mùa thu xưa

trong sóng chiều ràn rụa nước mắt mấy miền đại dương

không đường viễn đông không một chùm sao Bắc đẩu

không một ngọn hải đăng



VI.

Nhưng đêm nay

rập rình đèn xanh đỏ

hoa thắm nở phi trường

đâu nhỉ liên hoan tình hoa đăng hội

hay chỉ riêng ai bến Sở đường Tần



nhưng đêm nay

đại bàng xiêu cánh bạch kim

lệ nhỏ sương khuya rền rỉ với người đã để trái tim lại Ile de France,

trong như tim thánh đường Sacre Coeur dựa trời xanh

bỗng dưng lòng đêm thâu bừng chói nụ cười bình minh

và nắng sớm tóc người phụ nữ sứ giả Paris



VII.

VĨNH BIỆT NHÉ PARIS



Cổ,

Tân,

Tân,

Cổ,

Từ Tân đến Cổ,

Từ Cổ qua Tân,

Vĩnh biệt Paris thành viễn xứ,

Bằng những ngón ân cần

Vĩnh biệt, và muôn thu vĩnh biệt



Nhưng không, không

Sẽ không là vĩnh biệt

Sẽ phải là chào tái ngộ

lạc hoa lạc hoa tương dữ hận

thôi nhé chào Paris bé bỏng

CHÀO,

VÀ CHÀO TÁI NGỘ PARIS



###



DNN Hè 1972 - Đông 2019

(thêm thắt, hiệu đính, phân đoạn, và đặt tên Bảy Điệp Khúc)

Saturday, December 14, 2019

Ve^`....Death and the Maiden

My heartfelt thanks to chi NMN who devotedly selected and presented the following, unsolicitedly. This brought tears to my eyes humbled me with the love from readership.  This was done not for sale or profit, so it's under the fair use exception to copyright so far as the recorded music of Schubert is concerned. The artworks and images are mine. 


Wednesday, November 13, 2019

Tôi muốn thấy hoa sen nở trên kinh đào Venice…

Thơ Xuôi và Tranh Thơ — L’Art Brut

Tôi muốn thấy hoa sen nở trên kinh đào Venice…
Tặng người bạn đã nhắn gọi tôi từ một chuyến tàu vô định
Từ dạo ấy,
bỏ đầm sen xứ Huế
và bây giờ,
hồn lãng đãng nằm mơ
I.
TÔI
Tôi là người đàn bà sau trên nửa đời người, muốn thấy hoa sen nở trên kinh đào Venice
Tôi muốn chèo thuyền giữa rừng sen xa vắng ấy, để cùng anh xây lại giấc mơ ở tuổi vừa thất thập cổ lai hy
Để cho em được ngủ yên một lần giữa đời xanh non nằm mộng thấy tiếng ai gọi linh hồn vừa khép
II.
CHO ANH
Hãy mở hồn đi anh
Không khoảng cách, không thời gian
Không còn vết nứt, vế chém, vết hận của hoài nghi và oán giận
Anh hãy vui đi, từ bữa cơm đạm bạc
từ câu chúc thanh nhàn
từ những buổi tối lười biếng, đắp chăn cũ mùa Đông,
dán mắt vào màn ảnh truyền hình, trò giải trí cuối cùng cho những con người rỗng túi
Hãy vui đi, anh yêu, dù trong ví chúng ta không còn Euro, Đô-la, ngay cả vé đi xe điện ngầm thành phố cũng vừa hết hạn
Vẫn cứ tung tăng đi anh,
Trên những ngõ hẻm của Paris, Budapest, và Prague
Anh sẽ đi theo tấu khúc của Mahler
Anh mở lòng đi anh,
không còn dấu diếm, không còn cửa đóng, không còn bóng đêm
tất cả là ánh sáng vì khí trời trong vắt
vì anh đã phóng tâm hồn qua quỹ đạo,
đã mở tung trái tim đón chào không gian vô tận
Đôi ta như hai vừng tinh tú,
sao hôm đã thành sao mai,
tan thành sương buổi sáng, trắng và trong như thơ Hàn Mạc Tử mơ về một Vĩ Dạ mênh mang:
“ Ở đây sương khói mờ nhân ảnh”
…
“ Dọc bờ sông trắng, nắng chang chang”.
Ở đây, trong khoảnh khắc gọi là tình yêu tuyệt mỹ, giữa tôi và anh không còn màu đen của thất vọng
Tuổi đời cũng sẽ trắng tinh như chân tóc, chuyển hướng thành phút giây mình bất tử
Hít hương sen đi anh, cho thuyền lái buôn của phưong Tây trở thành thôn xóm quê nhà
III.
VÀ CHO EM
Đóng linh hồn lại đi em, một phút thôi,
để tâm tư yên nghỉ
“Linh hồn khép khẽ, khép khẽ”
Thay lời chị ru em, thay mẹ, thay bà
thay bụt, thay chúa, thay trời,
mà che chở cho em
Không,
Làm sao em chết được,
Dầu cho mặt trời có chết hẳn trong em,
Dầu ngoài vũ trụ kia, có ngàn sao vừa rụng xuống,
“Linh hồn khẽ, chỉ vừa khép khẽ”
một phút thôi
cho em yên lòng
dầu thế giới bao nghiệt ngã với em
(Như đã nghiệt ngã với những con người hiếu, trung, và tài sắc vẹn toàn)
Em có biết rằng,
trong đau đớn tận cùng,
của vũ trụ mênh mang này,
rất ít người được nghe thấy tiếng dỗ dành
“linh hồn khẽ, chỉ vừa khép khẽ”
“Linh hồn khẽ, khép khẽ”
nhắm mắt đi em, rồi mở vội mắt ra
Khi ánh sáng rọi vào tim em những niềm tin mới cho em quên đi nhọc nhằn của quá khứ
Hít hương sen đi em,
vào buồng phổi mệt nhoài,
Em hãy thiếp đi
để khi thức dậy,
em sẽ vòng hai tay, ôm tấm thân ốm gầy,
nương dần theo gót hài quân tử,
trên ngõ trúc thân yêu
mà can đảm tiến về định mệnh của mình,
với nụ cười thục nữ khi nàng hong tóc thề đen nhánh mà chào đón tương lai
IV.
CHO CHÚNG TA
Tôi là người đàn bà muốn thấy sen nở rộ trên kinh đào Venice
(Ở Hà Nội đầm sen giữa phố chiều đã được thay thế bằng khách sạn Daiwoo
Ở Huế đẹp và thơ, hạt sen thơm với trái nhãn lồng, tất cả đã được đóng hộp mang lên tàu, chở về Trung Quốc, cảnh trạng nguyên đi triều cống, chẳng còn chi để gởi lại cho mình như cốm non trong lá nõn nà, dâng về vương phi, gọi là chờ mong “ngài ngự”)
Ôi vàng son của một thời đã chìm thành trầm tích của tâm hồn
Vì thế,
một mình,
tôi sẽ đội nón lá
chèo chiếc thuyền nan,
cho anh,
cho em,
tôi sẽ vạch lối giữa rừng sen trên kinh đào Venice
Trong rừng sen của tư duy bát ngát này,
Ở tận trời Âu lấp lánh nước và trăng sao của những người lái buôn Tây Phương thời trung đại,
khi chiếc thuyền tôi dừng bến,
Venice trở thành Sông Hương
với tiếng chuông Thiên Mụ
và quá khứ chuyển hướng thành tương lai
Trong rừng sen của tư duy bát ngát này,
Ở tận trời Âu lấp lánh nước và trăng sao của những người lái buôn Tây Phương thời trung đại
thì anh và em,chị và em
vài con người hiếm hoi, đến với nhau vì định mệnh và niềm tin,
chúng ta cùng thấm hương sen trong buồng phổi đã miệt mài
cùng uống cạn màu sen xanh hồng vào đồng tử, sau khi mắt huyền đã rưng rưng giọt nước vì quá nhiều oan trái
khi thuyền tôi dừng bến,thì chúng mìnhtất cả chúng mìnhsẽ lập tức tìm thấy nhau

 © 2010 Dương Như Nguyện
Dương Như Nguyện
Dec. 3, 2011

Tuesday, June 25, 2019

POETRY BY DNN: LES PAROLES TO SIR WHO GOES TO PARIS -- FROM HANOI, HUE, SAIGON, TO PARIS: OF LOVE, PASSION, SENSUALITY AND A FORMER HOMELAND translation to Vietnamese and French by madame ngo (fair use exception to copyright)

LES PAROLES TO SIR WHO GOES TO PARIS
Leave your door open tonight, ‘cause I will creep in
I’ll talk to your heartbeats
Tales of the affair between Paris and L’Indochine
I’ll breathe onto your heart memories of girlhood
and paint onto your mind images of what I once saw
of my beloved Paris
so when you roam the city of love, city of lights, city of revolution,
nurturer of the misfit, the rejected, the vagabonde
You will see what I saw and embrace my soul
to find unison
in my beloved Paris.
and when the morning sun paints shadow upon your face,
Le depart, by sir who goes to Paris
Je t’ai apporte des bonbons, du chocolat, du croissant, et du fromage
Tout le monde fait ca ici
in my beloved Paris
I once tiptoed along the bank of La Seine, seeing lovers’ embrace
wishing I could grow up so fast to make love to you
I once rolled up on the wet leaves of Le Jardin de Luxembourg,
longing for womanhood when these leaves would turn into your caress
I once peeped inside the boutiques de Champs Elysees
imagining me in lingerie, high heels, and a Dior hat, devenir ton amante
That time never came, and somehow the affair of Paris and L’Indochine
turned into gunshots, guillotines, airlift and evacuation
Somewhere between Paris and L’Indochine, I lie
stoic and silent
awaiting you, still
Grandmere, from the soil of Southeast Asia I can still hear you cry
Maman, agee et gentille, still talking of everlasting love
Et toi, ma tante, tata, you and the glory of your Vietnamese opera stage
Wake up, the women of the East, from tomb, bed, stage, and dream
and tell me, how many years has it been since I left your womb?
If I am to hear the footsteps of love, why does it come so late?
"Quand, qui, and comment le dire
ce grand amour qui me dechire..."
So, sir who goes to Paris, tear the sky of Paris for me,
rage over the horizon of L’Isle de France
and rush, rush to me
grab, feel, and taste
and leave nothing unsaid
Rush, rush against time
horseman, boxer, L’avocat, conseil, man of the world
run up the steps of Sacre Coeur
bow to divinity, and love me full as though tomorrow would soon be Apocalypse
down to Monmartre, capture my colors in the artist’s eyes
and find, too, the house of Dalida, upon her breath I sing
Besame, besame mucho
trace for me the steps of Josephine Baker, upon her feet I dance
Samba samba samba comme le mambo mambo la
Reach for Notre Dame’s Rose Window and picture Esmeralda through Quasimodo’s longing
Stroll through L’arc de Triomphe, triumph, please, triumph over me
in the golden sunshine of Paris (sparkling like les cheuveux blonds of the Sorbonne girls), you reign over me
like love itself
back to Quartier Latin, follow the church bells of St. Germains des Pres,
gather for me, sir, pieces of my girlhood
catch Buddha’s statue in the house of the Vietnamese ladies of Pigalle
on the cleavage of Moulin Rouge dancers
glance inside Sartre’s cafe, Les Deux Magots, where life and hell are both here, Huis Clos No Exit
and move on, my love, reviens, reviens, and blind yourself unto me once more, in me love’s no exit
But when the moon hangs over La Tour Eiffel
When all lights die out on Le Theatre de Moliere
Out on L’avenue de L’Opera, the affair between Paris and L’Indochine has ended
you return to L’Hotel Parisien, alone, sir who has gone to Paris
Look, look, my love
somewhere in a dark alley, at the end of a long and narrow corridor,
I may be lying, hopeless and breathless,
Lips apart, limbs abandoned
lusting love, loving lust
awaiting you, still
Viens, viens, mon amour, vite et tout de suite
Come to me, with cuffs, feather, bonds and bondage
to complete my being
and rewrite for me
girlhood from its beginning.
Dương Như Nguyện ( Wendynicolenn Duong)
PARISIAN WINDOW
UND c 2010 enamels and inks
TRANSLATION BY MADAME NGO OF PHUNUVIET.ORG:

LỜI CHO ANH.
Để ngỏ cửa tối nay cho em đến.
theo nhịp tim anh, em sẽ thầm thì.
Em sẽ kể về mối tình say đắm
Giữa Đông đương và thành phố Paris
Em sẽ thổi vào tim anh,
Những kỷ niệm xanh thời con gái
Và vẽ trong trí anh, hình ảnh em đã thấy
Ôi ! Hình ảnh Paris yêu dấu muôn vàn
Để khi anh dạo bước giữa Paris, thành phố tình yêu, ánh sáng và cách mạng
Thành phố cưu mang người bất hạnh, bị ruồng bỏ, lang thang
Anh sẽ thấy sẽ hiểu lòng em nhé.
Paris dấu yêu vẫn dung hợp nhịp nhàng.
Khi bóng nắng sớm mai che mặt người.
Giờ khởi hành sang Paris đã tới
Kẹo ngọt, chocolat, croissant và fromage
theo thông lệ của Paris, em mang cho anh rồi.
Bên sông Seine rón rén,
Nhìn tình nhân hôn nhau.
Ước ao em mau lớn
Trao anh mối tình đầu.
Vùi người trong lá ẩm vườn Lục Xâm.
Đợi lá trở mình như vòng tay anh ve vuốt biến em thành thiếu phụ ...
Trên phố Champs - Élysée, nhìn vào các cửa hàng
Rồi tưởng mình với áo ngủ, giày cao, nón Dior và thành người tình của anh
Thời khắc này không bao giờ đến.
Mối tình Paris - Đông dương đã hoá kiếp cùng súng đạn, pháp trường, không vận và di tản.
Nhưng đâu đó trên chặng đường Paris -Đông dương
Em nằm xuống, nhẫn nại và thinh lặng, vẫn đợi chờ anh.
Em nghe tiếng nấc của ngoại từ quê nhà.
Mẹ hiền dịu dàng kể chuyện tình muôn thuở.
Còn cô di` em, cô di`, và sàn gỗ cải lương đất việt.
Từ nấm mộ, giường ngủ, sân khấu và ước mơ,
Hãy tỉnh giấc cả đi, hỡi những thiếu phụ phương đông.
Hãy nói cho tôi biết tự khi nào tôi đã được sinh ra.
Tình yêu bước nhẹ quanh đây nhưng sao chưa thấy tới ?
Phải kể khi nào cùng ai và ra sao
Về mối tình đã dày xéo tim tôi
Anh hãy tới Paris, xé toạc dùm em bầu trời nơi ấy
Cuồng nộ che khuất chân trời đảo Isle de France.
Tới mau, tới nhanh với em.
Hãy ôm choàng lấy em, cảm nhận, thưởng thức em đi
Đừng để sót lại bất cứ gì.
Tới mau, tới nhanh kẻo muộn.
Hỡi chàng kị mã, võ sĩ, luật gia, cố vấn, nam nhân của thế giới.
Hãy bước lên các bậc thềm của Sacré-Coeur.
Cúi chào thần linh đi, rồi yêu em trọn vẹn, như thể ngày mai sẽ là ngày tận thế
Hãy xuống Monmartre, kiếm màu da em trong mắt người nghệ sĩ.
Tìm căn nhà của Dalida, bằng hơi thở nàng em hát
... Besame besame mucho ...
Theo chân Josephine Baker em nhảy muá, anh nhớ tìm dấu chúng cho ra.
... Samba samba samba, mambo mambo la ...
Hãy chạm tay vào vòng kiếng hoa ở Notre-Dame, và trong nỗi đam mê của Quasimodo, nhìn thấy Esmeralda.
Lần bước qua Khải Hoàn Môn, chiến thắng, hãy chiến thắng em trong nắng vàng của Paris ( óng ả như màu tóc con gái Sorbonne) Anh ngự trị trong em như chính tình yêu đã ngự trị.
Về lại Quartier Latin, anh ơi, hãy lần theo tiếng chuông giáo đường St Germain des Prés, nhớ gom lại dùm em những mảnh đời con gái.
Trong khoảng chia của vũ công Moulin Rouge,
hãy bắt cho kịp tượng phật chùa sư nữ việt Pigalle
Liếc vào quán cà Phê Les Deux Magots của Sartre,
nơi đời sống và địa ngục họp kín cùng nhau, không ra lối thoát.
Ơi tình yêu, tiếp tục nhé.
Về, hãy về,
mù lòa với em thêm lần nữa,
tình yêu không lối thoát trong em
Nhưng khi trăng treo trên đỉnh tháp Eiffel
Khi ánh sáng, tất cả, tắt dần ở hí viện Molière, tắt dần trên đại lộ Opéra
Lúc cuộc tình Paris -Đông dương đã chết
Anh, người lữ khách cô đơn, trở về quán trọ Parisien,
Hãy nhìn, nhìn đi tình yêu ơi.
Ở vùng tối đâu đó cuối hành lang dài và hẹp
Có thể em đang nằm, hé môi, rũ liệt,
tuyệt vọng ngừng thở đợi chờ anh
Đắm say tình yêu, yêu tình say đắm
Đến đi tình yêu ơi, nhanh lên và lập tức
Đến bằng gông cùm lông chim, tôi đòi nô lệ
Để em được hiện diện trọn vẹn
Và hãy viết lại từ đầu đời con gái,
của chính em.
* * *
À monsieur qui s’en va à Paris
Laisses ta porte ouverte cette nuit
Pour que je puisse m’y glisser sans ennui
Te raconter des histoires intimes
Qui ont lié Paris à l’Indochine.
J’insufflerai dans ton coeur palpitant
Mes souvenirs de fillette d’antan,
Je peindrai sur ton âme enflammée
L’image de mon Paris bien-aimé.
Ainsi, dans cette ville, quand tu erres,
Ville d’amour, ville de lumières,
Ville berceau de la Révolution
Où les maladaptés et vagabonds,
Rejetés de tous, trouvent protection;
Tu verras tout ce que mon coeur a vu,
Tu sauras ce que mon âme a perçu,
Tu sentiras alors, sans t’hésiter,
Que Paris est une ville à aimer.
Et lorsque le soleil, sur ton visage,
De ses rayons matinaux fait ombrage,
C’est le moment de partir en voyage
Vas-y ! Monsieur qui s’en va à Paris.
« Je t’ai apporté du chocolat,
Des bonbons, du croissant et du fromage
Tout le monde fait ça ici »
À Paris, ma ville chérie.
Longeant la Seine sur le bout des pieds,
Regardant des amoureux s’embrasser,
Je souhaitais grandir rapidement
Pour pouvoir te m’offrir avidement.
Aussi, dans le Jardin de Luxembourg,
Sur les feuilles je me suis enroulée,
J’ai rêvé d’être une femme comblée,
De ces feuilles, tes caresses d’amour.
J’ai jeté aussi des regards furtifs
Sur les boutiques des Champs-Élysées,
M’imaginant dans des corsets osés,
Portant des hauts-talons récréatifs,
Coiffant un chapeau Dior sur la tête,
« Devenir ton amante », faisant fête.
Mais, de tout cela, rien n’est arrivé.
Cependant, les affaires ravivées
Concernant Paris et l’Indochine
Tournent en coups de feu et guillotines,
Évacuations et ponts aériens
Qui ne sont jamais vus des historiens.
Quelque part, entre Paris et l’Indochine
Je me cache, stoïque et anonyme,
Dans le silence, je t’attends, figée, .
Grand-mère! je peux t’entendre pleurer
Du fond des terres de l’Asie du Sud-Est;
Gentille maman, maintenant âgée,
Parle toujours de l’amour romanesque;
« Et toi, ma tante, tata » t’es la gloire
Du théâtre vietnamien, tous les soirs.
Réveillez-vous, bonnes femmes de l’Est !
Quittez vos tombes, rêves, opéras
Et dites-moi, combien d’années déjà
Se sont écoulées depuis que je naisse.
Si je devais entendre des pas d’amour
Pourquoi tardent-ils si longtemps leurs cours ?
« Quand, qui, et comment le dire
Ce grand amour qui me déchire »
C’est pourquoi, monsieur qui s’en va à Paris,
Arraches pour moi le ciel de Paris,
Détruis l’horizon de l’Isle de France.
Vite, vite, accours vers moi, avances
Prends-moi, sens, dis tout sans rien oublier,
Goûtes, goûtes, ne te fais pas prier.
Plus vite encore, presses-toi, contre le temps,
Contre tous ces hommes de ce monde insistants,
Avocat, conseiller, cavalier, boxeur.
Montes en courant vers le Sacré-Coeur,
Inclines-toi devant tous les bons dieux,
Aimes-moi pleinement, comme une éclipse,
Comme si demain c’est l’Apocalypse.
Descends à Montmartre chez les artistes,
Fais dessiner mes rondeurs par leurs yeux,
Puis cherches la maison de Dalida
Pour m’entendre chanter dans son écho :
« Besame, besame mucho ».
Trouves-moi Joséphine Baker,
Pour me voir danser sur ses traces de pas :
« Samba samba samba comme le mambo mambo la »,
Vas à la Rosace de Notre Dame,
Admires la beauté d’Esmeralda
Comme si Quasimodo était là.
Promènes-toi sous l’Arc de Triomphe
Par un radieux doux soleil de Paris,
Doré comme des blonds cheveux qui brillent
Sur les joues des jeunes fées de Sorbonne.
Ardent comme l’amour qui me passionne
Beau comme ton règne qui m’emprisonne.
Reviens au Quartier Latin, suis les clochers
des églises de St- Germain des Prés,
Ramasses pour moi, si tu y penses,
Mes morceaux, les morceaux de mon enfance.
Prends la statue Bouddha que tu trouves
Chez les vietnamiennes de Pigalle,
Sur la ligne de clivage qui s’installe
À côté des danseurs du Moulin Rouge.
Arrêtes - toi au Les Deux Magots,
Café de Sartre, où l’enfer et la vie
Cohabitent; huis-clos et sans-issue.
Continues mon amour ! Encore une fois !
« Reviens, reviens,» aveuglement dans moi.
L’amour est à huis-clos et sans-issue.
Mais, quand la lune sur la Tour Eiffel domine,
Au Théâtre de Molière les feux déclinent,
Sur l’Avenue de l’Opéra se terminent
Les affaires entre Paris et l’Indochine.
Tu retourneras à l’Hôtel Parisien
Seul, monsieur qui est allé à Paris.
Regardes, me vois-tu ? Oh mon amour !
Quelque part dans une sombre tour,
Au bout d’un très long corridor,
Plongée dans le désespoir,
Couchée sur une étroite allée,
Le souffle coupé
Figée
Les lèvres entrouvertes,
Les jambes découvertes.
T’attendre !
« Viens, viens, mon amour, vite et tout de suite »
Viens à moi avec des plumes, et ensuite,
Des menottes, des chaînes à esclave
Pour m’enfermer dans ton enclave,
Pour embellir mon existence,
Pour réécrire mon enfance
Depuis son commencement.
T.K.V.
 Décembre 2005