Showing posts with label poetric prose. Show all posts
Showing posts with label poetric prose. Show all posts

Wednesday, May 20, 2020

bilingual poetry TÂM SỰ HÒN VỌNG PHU -- HEARTBREAK OF VIETNAM'S AWAITING WIFE

Artwork by Ng.Uyen
original in enamels
digital infusion
copyrighted 2014-2020 

ENGLISH VERSION:

HEARTBREAK OF VIETNAM'S AWAITING WIFE

I don’t just stand here to count time
Like tears, time flows by old towns that no longer shine,

Under midnight stars
Into rivers

Out to such immense sea
I let my tears be…
Over me,
the fogged moon’s no longer free

I don’t just stand here to greet passers-by
My body splits such border line,
My hair the Red River’s silt,
yarned into our homeland’s quilt

The nation’s sword sparkles into green jade
My hair whitens: my cry for the gloom of our fate 

Yet, I don’t just stand here to mourn for nationhood
The story of our first Hung King, now gone for good
‘cause tomorrow, like me, pray to stonify
Breakage of the country: the nocturne of my cry

So I don’t just stand here, on top of this mountain
To shed tears for the Tran emperor, or relive the ancient

If the people miss the glory of the past,
simply burn incense for our tomb, and hope its light will last...

WND copyrighted 2014-May 2020




ABOUT POETS AND POETRY 

my poetry, place of refuge,  not to be touched
as it is beyond reproach
since it is the harvest's last stalk
from a ricefield meant to be mine
my rice: 
my sweat, blood, flesh, bone...my cry...

DNN May 2020 

Tuesday, May 12, 2020

FROM GULAG TO LOVE



FROM GULAG TO LOVE
A lover's ballad to him whose name is prisoner-of-conscience

By Uyen Nicole Duong (Như Nguyện)

AUTHOR'S NOTE: April 30, 2020 was the 45th anniversary of the end of the Vietnam War.  Following the fall of Saigon, hundreds of thousands of South Vietnamese were sent to labor camps/gulags by the new communist rulers, the winner of the War (North Vietnamese).  These South Vietnamese political prisoners were later allowed to immigrate to America, an effort initiated by the Reagan Administration and implemented by President  Bush. Their stories became part of Vietnamese and American history.

In memory of the 30th anniversary of the fall of Saigon, 30/4/2005,  I wrote this poem for the wife of a political prisoner who had borne his cross and paid his dues, for us Vietnamese Americans to move on in our new country, the U.S.A.  As a ballad, the poem contains quotes from Vietnamese classical poetic texts, little known to an American audience.  The poem was  written bilingually.
UND copyrighted Nov 2004

~~***~~~

In what’s left of a glimpse of life
let me curl up against you
facing the dying sun
feeling your breath upon my hair
in storytelling too sacred to be revealed
the night falls
and the hours pass


I turn to face you
to place my lips on your telling heart
and listen to its beats
tell me tell me please tell me
the heartbeat of life
like sounds of words and sighs
too fragile to render real
yet too real to surrender

It tells me
of all the scars and wounds
                             “nhung la mau do thit roi...”
                             Bloodshed, and ripped flesh
my fingertips are now confirming
on your burning cells and tissues
They tell me
of hunger, hard labor, and torture
              “chem tre dan go tren ngan...”
                             Chopped bamboo branches,
                and hauled wood trunks


From mountain to mountain
my silky lips are now confirming
on every breath you draw
It tells me
of stretched nerves, broken veins, diseases, cold, heat, starvation, all in buried hopes
              “Nhung la ray uoc mai ao...”
              Longing to hope, hopelessness back to longing


The vines of my arms are now confirming
on your torso and rib cage
They tell me
of days and nights without sleep and food
              “long thuong quan tu om o gay mon”
              Love for such nobleman: starvation and emaciation


The valleys of my hips are now confirming
on your columns of bony legs
They tell me
of humiliation that aims to bend, when legs no longer run
and feet no longer stand
                            “Nang vua phuc xuong chang thoi nga ra”
                             So she kneeled, for him to fall 


No more warrior or nobleman
No more assassin or escapist
No more saint or martyr
Just a being, broken, yet not broken
              “Tram nam trong coi nguoi ta...”
              A hundred years' tale…


Solzhenitsyn’s Archipelago, your “Stream of Blood”*
All is here


In silence
and in one held breath
you thrust secrets of human hell onto me
and in me hell bears fruits
then you turn toward the wall
Never talk
Never dream


Just one more day, for the last time
From gulag to love
a thousand footsteps of pain 
END

__________
* "Stream of Blood" is the translation for “Suoi Mau,” the name of a labor camp in southern Vietnam.


UYEN NICOLE DUONG
copyright  April 30-2014 November 30, 2005 July 26, 2019


Vietnamese text:
TU` TRAI TAP TRUNG 
QUA DEN THUNG LUNG TINH YEU
Bai ca tinh yeu cua nguoi vo tre thuy chung viet cho ngay tro ve
cua nguoi chong tu nhan chinh tri
DNN C 2004-2019

~~**~~

Trong anh nang cuoi cung cua doi song
cho em cong nguoi ben anh
doi dien cai chet cua mat troi
uong hoi tho cua anh tren toc
 ke chuyen lam chi, thieng lieng chang can boc lo
dem den
va thoi gian troi

Em quay ve doi dien
dat moi len tim anh
va lang nghe nhip dap
noi di anh, ke di anh
nhip dap cua doi song
nhu ngon tu, va tieng tho dai
qua mong manh de thanh thuc tai
qua thuc tai de dau hang, GIA TU VU KHI,
Nhip dap tim ke cho em nghe
Vet the.o va vet thuong
                             Oi, nhung la mau do thit roi…
                             Bloodshed, and ripped flesh

Dau ngon tay em mon man tren te bao chay xe'm
Te bao tham thi ke chuyen:
Doi khat, kho sai, va cuc hinh
                             Oi, chem tre dan go tren ngan…
                             Chopped bamboo branches, and hauled wood trunks
                             From mountain to mountain


Doi moi mem nhu lua
Tren tung hoi tho
Nhip tho tham thi ke chuyen:
Than kinh cang thang, mach mau vo tan, benh hoan, ret muot, sot kinh nien, doi khat, tat ca goi tron trong hy vong
                             Oi, nhung la ray uoc mai ao
                             Longing to hope, hopelessness back to longing

Canh tay moc nha'nh tren vong nguc , ben ca.nh xuong suon
Canh tay ke chuyen:
Ngay, dem, thieu ngu va doi an
                             Oi, long thuong quan tu om o gay mon
                             Love for such nobleman: starvation and emaciation
Doi nui ben ho^ng, tren hai o^'ng chan xuong xa^?u
Chan ke chuyen:
Nhuc hinh lam cho khuat phuc, khi ca?ng chan khong con vu`ng chay, va ban chan khong con dung vung
              Oi, nang vua phuc xuong chang thoi nga ra
              So she kneeled, for him to fall

Khong con nua, chien si hay hien nhan
Khong con nua, ke am sat hay nguoi chay tron
Khong con nua, tha'nh hay tha^`n hy sinh
Chi con lai tam than, ga~y ma khong na't
              Oi tram nam trong coi nguoi ta
              A hundred years' tale

HOANG DA?O cua Solzhenitsyn, va ben do`ng Suoi Mau*
Tat ca la day
Trong im lang
Trong cach nin tho?

Anh da^?y vao em dia nguc cua con nguoi
Roi trong em dia nguc no thanh cay trai
Va anh quay mat vao tuong
Khong ke le
Khong mong mo


Mot ngay nua, goi la lan cuoi
Tu trai tap trung qua thung lung tinh yeu
La nghin buoc chan cua sa^`u dau va.n co^?

*Suoi Mau la ten cua mot trai tap trung
DNN copyrighted Nov. 2004

Monday, March 30, 2020

Saturday, December 21, 2019

PARIS CHIEU CHIA LY: BẢY ĐIỆP KHÚC

FAREWELL AFTERNOON,

IN THE DREAM OF PARIS

WND C2002, 2020


Poetic prose

(A very long poem written in free verses)

 

FAREWELL AFTERNOON IN THE  DREAM OF PARIS

(From a translation of childhood)

 

FROM THE NARRATOR:  When I was a child, I once found a letter from my father’s library, written by a man who said goodbye to his love, one Isabelle, in the City of Paris of the 1960s. It could have been my father, or any of his  friends, and Isabelle was their dream Parisian girl.  I never asked my father whether he was that young man, and who Isabelle was. 

 Instead, I began having this dream. In the dream, I was the poet speaking these words.

Now, my father is old and gray. Many of his friends are dead. Their dream city of Paris  is still there, but is it the same? Where is Isabelle?

I had waited for a long, long time, until I grew up, before I could  write down these words, spoken for a time and place that belonged to my father’s generation and his dreams. I wrote these words down for what was gone, and perhaps what is left…

 

~~~́́́ ~~~ 

 

 Who is leaving the dreamy afternoon, down a deserted street?

Who is gliding into the past, a misty river, in all that fantasy blue green, a la Parisien?

 

Farewell afternoon, handkerchief whitening the gloomy sky

Paris afternoon, no tear, no laughter

Whose departure?

A little sun left on Isabelle’s hair

Undying embrace

On a silky scarf, imprints an I , color of the rainbow, shape of a mermaid

 

Who strolls down the sparkling Seine, like almond eyes,

A Viennese waltz, drunken melody

A navy blue cab, passing by

A navy blue awning

Color of mint, in a champagne glass, in a heart

never forgotten

 

But farewell, yes farewell

Young love, early love, Paris

The Eiffel is drunk, too, tipping down in a whisper, Au Revoir

 

Farewell, antiquated Sorbonne, like an old mother’s cracked skin

Painting those blue veins on a wanderer’s wrists

 

Who is leaving in yellow autumn when the afternoon dies

The heart wilts, on wrinkled clothes after lovemaking in a jazz basement

Smoke-filled St. Germains

Shadowing into sunset

Sprinkling tears into dusty rain

The heart blossoming into a sunflower, upon Apocalypse

(Or just a plastic-toy flower left in the garden of Luxembourg?)

 

Who regrets a vow,

gathering pieces of a heartbreak?

Who follows sandy footsteps

on the path of love, the path of departure?

Or a windy boulevard leading to nowhere, without a soul?

Tomorrow is a stream of mercury

falling through cracks between fingers

 

But today,

 who is leaving on St. Michel?

A blond strand of hair between red lips, like a dying rose

Who plays Watteau’s Gabriel?

Oh yes take my farewell

From my gut, entangled love knots

In oceanic tides, my psyche

 

Follow you, like a dove’s wing, having seen a ripe autumn

Follow you, on a college girl’s pair of legs

Traces of wine stains, the color of Bordeau, on bulky sweater and a page of philosophy

Even a mindless tourist would throw me a bloom

Follow you, in waves of black coffee

dripping from a silver spoon, like exile

Follow you, upon Renoir’s cherry-blossom skin

And Prevert’s breath, greener than the vert of green beans

In the Louvre and upon the gray Aubervilliers

Find a laborer’s life, his smoke-stained apron flying toward the subway

 

Who knows the eight directions of love-filled river Seine?

Those early morning snow flakes, like a forest of white dogwoods

Give me a pot of hot coffee

For a pair of souls

Blond and black

Building a sand castle, on the North Sea shore, a vow lasting a millennium

 

Lusty afternoon, drunken afternoon, in a Verlaine pub

In streams of Rikle poetry, nostalgia

In the black iris of the Mediterranean girl

Bright like Sorrento sky

Dark like Pegasus’ shadow

Who knows where the night’s sorrow goes

To liberate a self, in solitude

A spiritual pregnancy imprisoned in wax

I would seize the paper-thin ivory skin of Madame Beautiful, Bella Senora, into my heart’s story

 

In between pages of a Sonata caught my intellect

Blow me out, wind of the Seine, that downstream of hair

I would still walk, leisurely like an aristocrat

My heavenly freedom and God-given liberty

I would still walk, like the young lad of the east named Thoi

Vast like the Red River

Originating in Tibet

Torching a Japanese tea garden

Melting the North Pole

With heat from the Equator

 

But tonight, who bears the exiled queen’s spirit, trapped in the ruins of Champa’s abandoned temples

Remembrance for the roses of Fontenay

The halls of Sorbonne turn into my sea

Or the pastorale of Montsouris

Remembrance, hands, feet and souls parallel in the center of St. Lazare

Farewell afternoon, where golden light christening on your hair, the fragrance of rice wine and fermented wheat

 

But tonight

The bordering trees of Champs Elysees bearing their fruits

Ruby red or emerald green

All in your eyes, octagon or the five edges of a star

The neighborhood of Auteuil becoming your jungle or my river raft

Your lips, too,

Becoming the stones of the Great Wall

Farewell despair

 

And who are you

Crooked soul yearning to build the universe outside Chagall’s window

Your silky hair entrapping the Eiffel tower under that full moon sketching your shoulder blade

And your eyes, white lily, black orchid in a cello’s sound, all in the valley of your palms

And your thoughts, like the veins of wood and the shine of marble in Versailles

Like the curve of Cinderella’s slipper after a Chaillot banquet

In a slender champagne glass I float the verses of Appollinaire

Yet I see

lovers drinking from the Yang Tze river, farewell, their pond of tears

A thousand-mile separation

Missing you, lifetime illusion

 

But tonight, airport night

My young love

Thought I could walk with you till the sun’s suicide

Your arms grow roots around me

Your feet break my walls, your face sinks into my heart

I want to drink up your mouth, Isabelle Isabelle

All of Paris, in you, and in the night

Sever our links, into strangers

Go with the wind, into my remembrance of Paris

 

On my death bed, the afternoon swoons

I lean on the night, my tomb

In wilderness, my soul walks on uneven steps, toward the desert of my thoughts

Leaping upon airport crowds, toward birth and death

My five fingers like winter branches, drawing pain and evening dews

Those spiral question marks, in dead-end alleys

Numbing my soul

 

Who is leaving

alone, passing barricades of the past?

Burning fire of the future

packing white clouds

into the intestinal routes inside a volcano

Looking for liquefied rocks, with the compass of life

Oh old-time autumn in tidal afternoon, unending tears

Across oceans and upon a aerial way

No guiding light, just the myth of galaxy

 

But tonight

Red, green and yellow lights

become decorating flowers for the airway

Where is our last night’s feast,

Or just our separation?

But tonight

The eagle tilts its silver wings

mourning for the one who leaves his heart on the steps of Sacre Coeur

All of a sudden,

Dawn arrives, a radiant smile

For Gabriel Paris

 

Farewell Paris

But no, no, no farewell!

Au revoir instead, meaning I will see you again

I will find you

Amid a forest of flower trees

The end is here, young love Paris

I salute you

 

Au revoir,

and rebirth,

Paris

 

 UND February 2002



Có ai biết tác giả bài tho XUỐI này là ai, trước 1975, 
xin nói dùm
Bài tiếng Anh là cuả tôi, năm 2002, tôi viết từ bài tiếng Việt, chép tay trong cuốn scrapbook cuả tôi, năm 1973, 
từ thư viện gia đình nhà cuả cha mẹ tôi, đường Lê Văn Duyệt, Saigon

cc
DNN (hiệu đính, phân đoạn, và đặt tên Bảy Điệp Khúc năm 2019  
(cũng như đã viết lại thành tiếng Anh, năm 2002)



Paris chiều chia ly --

Bảy điệp khúc





I.



Ai ra đi trong ánh chiều mơ yếu ớt về dạ hội trên phố vắng



Ai trôi trong quá khứ dòng sông sương

giữa thiên thanh mộng ảo cỏ cây

và tâm lòng Paris



Chiều chia tay mouchoir đan trắng trời ảm đạm

Chiều Paris không nhỏ lệ không cười vang



Ai ra đi nắng vương buồn tóc Isabelle

tay xiết chặt

trong khăn lụa có thêu chữ I hoa ngũ sắc hình thủy nữ



Ai nương theo nước biếc sông xanh như mặ't người em gái xa xăm

dạ.o vũ khúc thành Vienne với mình triền miên say đắm,

với ô tô hàng xanh,

ghế hiệ.u ăn xanh,

với nước bạc hà trong ly xanh,

sóng sánh trong lòng



Vĩnh biệt nhé tuổi xanh tình sớm Paris

tháp Eiffel ngà ngà say

nghiêng xuống cho ta thì thầm tái ngộ



Vĩnh biệt nhé Sorbonne

cổ như mẹ da mồi tóc bạc

vẽ gân xanh trên cổ tay lãng tử ngày về

II.



Ai ra đi trong vàng thu khi ráng chiều nghiêng đỏ
lòng héo hơn quần áo sau giờ yêu đương

trong hầm nhạc đen khói ám đường St Germain

Mắt ngưng dòng một hoàng hôn lệ rưng rưng mưa bụi

tim phồng như vầng dương ngày tận thế

như bông nhựa trẻ con vườn Louxembourg



Ai vương lời nguyện ước

ai lượm mảnh tình rơi

ánh nhạt dấu chân thương, giữa đường cát ngập ngừng



Trên nẻo tình

trong ngõ chia ly ngoài đại lộ

gió bốn phương vô định như lòng

ngày mai bằng thuỷ ngân rót qua mấy kẻ ngón tay cuồng nhiệt



Hôm nay ai ra đi trên đường St Michel

môi ngậm tóc tơ vàng và ánh hồng nhung gần úa

Ai là chàng vô thiên hướng của Watteau



Vĩnh biệt nhé xin dâng lòng quặn đau vì tình muôn mối

xin dâng đợt sóng nhỏ giữa đại dương tâm linh



Cho theo với

nhịp cánh chim câu đã thấy hơn chín mùa Thu



cho theo với
nhịp chân người nữ sinh viên tóc vướng áo rượu Bordeaux

và trang hiện sinh triết học,

bừng nở một hồng nhật giữa lòng băng dương của khách qua đường



Cho theo với

nhịp suối cà phê đen róc rách trong bình bạc sáng như đêm nào viễn xứ



cho theo với

nhịp da người Renoir phơn phớt đào hoa

và nhịp thơ Prevert xanh hơn một quả ve

trong bảo tàng Louvre và ngoài phố Aubervilliers

xám khói xưởng thợ

đời lầm than

chiếc áo tablier trẻ ngoại ô

chiều chia ly

chiều ảm đạm



III.



Ai biết về đâu tám hướng trời tình sông Seine

những sớm tuyết rơi trắng rừng mai trắng

một chén cà phê ấm

kết đôi linh hồn nhỏ

đôi mái tóc đen vàng

xây lâu đài trên cát Bắc Hải mà vẫn thề muôn năm



Những chiều ngả nghiêng trong quán rượu Verlaine

Suối thơ Rịckle thoảng u hoài trong mắt đen người gái biển Địa Trung sáng như trời Sorrento

Âm u như lòng gia mã xa



ai biết về đâu sầu đêm sâu

giải phóng một bản thân trong cô tịch

thai nghén một tư duy bên lệ sáp

tôi ghì ôm mảnh giấy ngà ngà da mỹ nữ

vừa ngả xong một tấm lòng



Giữa hai bờ sách ca nhạc thiều trí thức

Gió sông Seine ơi, suối tóc chảy xuôi xuôi

ta vẫn đi bước khoan thai, nặng lòng vương giả

mang thiên khí mang mang, niềm tự do không bến

ta vẫn đi phất phơ giải áo lụa chàng Thôi

mênh mông nước sông Hồng

dạt dào Thiên Trúc Hải

Óng ánh Hoa Phù Tang

say mê sương biển Bắc

nhiệt cuồng tình xích đạo




IV.




Nhưng đêm nay ai làm lòng em não nề dưới chân thành Phật Thệ

Nhớ một bông hồng Fontenay

Nhớ hành lang biển rộng Sorbonne

Một thảm cỏ đồi Montsouri

Nhưng đêm nay cây bên đường Champs Elysėes đỏ thắm

hay dâng màu bạch ngọc

Mắt hiển hiện lục lăng viên

hay năm cánh sao khuê

Phố Auteui là rừng sâu hay sông khuya vời vợi đôi bờ Xích Bích

Môi là Trường Thành

là ngao ngán mấy muôn trượng Hồng Hải tuyệt vọng

Và ai đây

tấm lòng xiêu để vừa dựng lên song, cả một vũ trụ Chagall

Với tóc tơ bên tháp Eiffel dưới trăng sáng như một đường vai non

Với mắt người lan huệ trắng và âm giai hồ cầm trong thung lũng bàn tay

Với tư tưởng ánh màu vân mẫu đẹp như tượng Versailles

như đường cong một gót giày thon nửa đêm dạ hội

trên thềm điện Chaillot

Với lòng chén nhỏ rưng rưng bọt Champagne

thơ Appolinaire tình Dương tử Giang đầu

lời vĩnh biệt

hồ nước mắt trên những vạn lý và trong lòng người tưởng nhớ vô biên



V.

Nhưng đêm nay

đêm phi trường

hỡi người em gái nhỏ

tưởng cùng sóng vai cho đến ngày mặt trời tuẫn tiết

tay quấn rẽ quanh mình

chân xiết sỏi, ảnh tượng chìm chìm

Anh muốn uống cạn hương môi em Isabelle Isabelle Isabelle

cả hồn Paris khi hôn em, và hôn cả hồn đêm

anh muốn tàn bạo dứt tay em lạnh lùng như không quen biết

anh muốn diu em trên cánh gió cùng đi về hướng nhớ thương

Chỉ còn hấp hối một mảnh hoàng hôn

ngã vào lòng đêm sâu, xây huyệt thẳm

chỉ còn hồn hoang dại bước thấp bước cao

đi về mấy ngả trong sa mạc của phi trường đông đảo

và của nỗi niềm sinh ly

chỉ còn cành khô năm ngón tay người ở lại

vẽ đau thương trên sương đêm thành dấu hỏi lớn xoay vòng trôn ốc thấu cùng đường ngõ cụt của tâm hồn tê buốt

Ai ra đi

lủi thủi qua những đồn phòng ngự của quá khứ

ánh tương lai lập lòe múa lửa sắc tiền trường trên mông lung

mấy vầng mây trắng

trong quanh co đường ruột hỏa sơn tìm những mãng từ thạch

của một la bàn trôi dạt mùa thu xưa

trong sóng chiều ràn rụa nước mắt mấy miền đại dương

không đường viễn đông không một chùm sao Bắc đẩu

không một ngọn hải đăng



VI.

Nhưng đêm nay

rập rình đèn xanh đỏ

hoa thắm nở phi trường

đâu nhỉ liên hoan tình hoa đăng hội

hay chỉ riêng ai bến Sở đường Tần



nhưng đêm nay

đại bàng xiêu cánh bạch kim

lệ nhỏ sương khuya rền rỉ với người đã để trái tim lại Ile de France,

trong như tim thánh đường Sacre Coeur dựa trời xanh

bỗng dưng lòng đêm thâu bừng chói nụ cười bình minh

và nắng sớm tóc người phụ nữ sứ giả Paris



VII.

VĨNH BIỆT NHÉ PARIS



Cổ,

Tân,

Tân,

Cổ,

Từ Tân đến Cổ,

Từ Cổ qua Tân,

Vĩnh biệt Paris thành viễn xứ,

Bằng những ngón ân cần

Vĩnh biệt, và muôn thu vĩnh biệt



Nhưng không, không

Sẽ không là vĩnh biệt

Sẽ phải là chào tái ngộ

lạc hoa lạc hoa tương dữ hận

thôi nhé chào Paris bé bỏng

CHÀO,

VÀ CHÀO TÁI NGỘ PARIS



###



DNN Hè 1972 - Đông 2019

(thêm thắt, hiệu đính, phân đoạn, và đặt tên Bảy Điệp Khúc)

Sunday, June 23, 2019

IMAGE OF A DREAM FOR VIETNAM



Hương Xưa * Thơ Dương Như Nguyện * Tôi Chưa Biết Mà Đã Gọi Tên Anh


Thơ Dương Như Nguyện
Tôi Chưa Biết Mà Đã Gọi Tên Anh



Tôi chưa biết anh mà đã gọi tên anh…
Trần Văn Bá

Tôi chưa hề biết anh
Mà đã hình dung ra đứa bé trai chạy chơi ở Cù Lao Cát,
Đứa bé thích hội họa, thích máy bay, ở tuổi thơ ngây chắc đã mơ làm nên vũ trụ, như họa sĩ, như nhà phát minh cơ khí.
Ngày mẹ đặt vào nôi, đặt luôn tên anh là chính đạo.
Mộng bá vương là mộng giúp đời, như tùng bách trong rừng sâu,
Cô độc mà nghênh ngang,
cao vời mà nhân đạo,
cương quyết trong ân cần.
Anh đó,
Nuôi dưỡng bằng đất bồi Cửu Long,
Tim đỏ thắm như bã trầu của mẹ quê, sinh con trai lớn lên làm cách mạng, ôi cách mạng Thế Giới Thứ Ba nổi trôi hơn thân phận con gười.
Thóc thơm,
Gạo trắng,
Gió hiền
Miền Nam phì nhiêu nắng ấm
Mang vào đời anh chân thiện mỹ giữa hai làn tư tưởng Đông Tây,
tư tưởng mở tung xích xiềng nhược tiểu, cởi trói lý thuyết vô bằng.
Anh không chỉ nói, mà làm.
Anh chỉ làm mà, mà không cần nói.
Đứa bé trai lớn lên ở vựa lúa Phương Đông, rồi đứng ở Phương Tây,
Đọc sách mà trông về Phương Đông, ửng một khối trùng trùng khí phách.
Khí như khí hiên ngang của loài cây không biết ngã,
Phách như phách linh thiêng của rừng già không dấu chân người qua.
Tôi chưa hề biết anh
mà đã hình dung ra một thiếu niên có đường môi cong, mặc áo len trong trời thu Đà Lạt.
Tôi hình dung ra
phố thị cao nguyên khi tấp nập, khi đìu hiu mà anh đã một lần đi qua, 
với đôi chân đùa nghịch của tuổi trẻ.

Trời Đà Lạt thấp sương mù, mang cái lạnh của Hoàng Triều Cương Thổ, anh đã mang mùa thu Đà Lạt vào đôi mắt hiền lương,
Đôi mắt của niềm tin chính đạo, của loài cây cao vương bá trong rừng già.
Khi sách vở bạn bè Yersin chưa nhận ra chân dung người đi tìm công lý trong cuộc đời,
thì trường lớp cao nguyên vẫn là hàng rào không hoa trái, cản chân anh trong khuôn khổ bình an.
Nhưng rồi,
Bình an không còn nữa,
Khuôn khổ phải xóa đi,
Một lần
trong hoa lệ Sài Thành, trên vũng máu của chính trị vô nhân,
giây phút cha anh nằm xuống
là ngày vương đạo lên ngôi.
Vương đạo trong lòng bàn tay anh,
Chỉ tay ngoằn ngoèo của những người luôn mơ tạo dựng lại vũ trụ,
Chỉ tay phức tạp mà an bài như định mệnh, cho cuộc đời đã trót đi theo đường đã vạch rồi.
Đường đã vạch rồi…

Tôi chưa hề biết anh
mà đã hình dung ra người thanh niên mặc áo sô trắng, chít khăn tang,
khóc cha trong lòng dân tộc.
Ôi trong lòng dân tộc…
Anh có hay chăng…một ngày
Cũng trong lòng dân tộc, anh bắt đầu cuộc hành trình,
Để rồi,
bên ngoài dân tộc,
Có tiếng khóc anh
Ở hành lang đại học.

Ôi hành lang đại học,
Là nơi giấc mộng của loài cây cao trong rừng già bắt đầu ươm trái
cho anh và cho tôi.
Khi Phương Tây rộng mở, đón anh vào,
vành môi cong thiếu niên đã đượm nét ưu tư,
Tim óc anh đã nhâp vào vòng lịch sử.
Lịch sử oái oăm khi lá cờ đổ xuống, anh đã hăm hở dựng lên.
Lịch sử thử thách vương đạo trong lòng bàn tay anh,
Lịch sử réo gọi trái tim nuôi dưỡng bằng gạo trắng Cửu Long,
chảy vào Đông Hải.
Anh đã làm theo đường đã vạch rồi, trong khi bao người còn đứng nói.
Bao người nói cũng không thành một bước anh đi, một việc anh làm, theo đường đã vạch rồi.

Ôi đường đã vạch rồi….
Như Cửu Long đổ vào Đông Hải,
Đinh mệnh biến anh thành dòng huyết nhục cội nguồn tan biến vào ngàn khơi.
Tôi chưa hề biết anh
Mà hình dung ra những con đường mang dấu chân anh.
Từ bầu trời rực nắng của tháng sáu Paris mùa oi ả, khi âm nhạc đổ dồn vào phố xá tưng bừng.
Ai đó còn nghe tiếng kèn đồng của người nhạc sĩ vỉa hè….
Qua đến tháng mười hai, mưa tuyết Paris phủ trắng dòng sông Seine.
Đâu đây vang vọng tiếng Hồ Cầm trong giai điệu cuối cùng
Còn văng vẳng tấu khúc không trọn vẹn của Schubert trước khi đêm xuống
làm đứt ngang giấc mộng.
Những nơi chốn anh đã nằm, ngồi, cười, nói, đã suy tư, đã uất nghẹn, từ Đà Lạt đến Paris.
Từ Paris quay lại những nẻo đường đất nước.
Anh đã trở về.
Ôi lục tỉnh lầm than, nơi bùn lầy nước đọng, con rồng Lạc Long của Biển Đông đã u sầu câm nín
vì xác người làm bạc sóng kêu than.

Này đây biên giới,
Này đây rừng nước với cù lao
Này đây những con người vất vưởng trong trại tù, trong nghèo đói.,
trong chính sách tiêu diệt hết một thế hệ phải buông súng, chịu cúi đầu.
Anh đã thấy, đã nhìn, và đã biết,
Đã chua xót, đã đau lòng,
Đã bất nhẫn, đã buồn hiu.
Ngày một ngày hai,
Anh đội đá vá trời,
Dầm mưa, dãi nắng,
Giã từ nhung lụa,
Chối bỏ vinh thân.
Tất cả
Đưa bàn chân anh tới,
Lót đường cho anh đi,
Đẩy anh về Cha,
Cho anh xa rời Mẹ.
Ôi đường vào dân tôc là túi mật của kẻ tử tù. Ôi Cửu Long, Cù Lao Cát, Đà lạt, Sài Gòn, Paris, và Biên Giới.
Tuồng diễn trâng tráo nhà hát lớn, vách tường vô nhân cay nghiệt nhà lao, và tiếng súng nổ sau cùng….

Tôi chưa hề biết anh,
Nhưng đã nghe nhân loại kể chuyện những con người không chịu chết,
chỉ biết khuất phục trước hai sức mạnh: Tình Yêu và Tổ Quốc.
Trong anh,
Tình yêu chưa một lần đến,
Mà Tổ Quốc đã một lần đưa.

Tôi chưa hề biết anh
Nhưng đã khóc ngày anh nằm xuống.
Anh nằm xuống như cha già đã nằm xuống,
Anh nằm xuống cho mẹ già đứng bên cạnh biểu ngữ trước nhân loại, khi nước mắt xót thân con phải chảy ngược vào lòng.
Trên con đường Thiên Lý và Thiên Cổ
Bên vong linh những Thiên Tài không chịu chết….
Anh đã đi vào Thiên Thu.
Tôi chưa hề biết anh
Đứng chơ vơ bên này bờ đại dương,
tôi sẽ gọi tên anh 
cho tất cả những thiếu nữ có ánh mắt làn môi Gina Lollobrigida ngoài lòng đất nước,
con tim vẫn óng ánh đường gươm của rừng già Mê Linh,
nơi mà tùng bách ngàn đời còn đứng vững,
đôi chân son còn mang guốc mộc của nàng Thanh Hóa,
muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp làn sóng dữ, trên con đường anh đã đi qua,
Trong âm thầm,

Tôi sẽ gọi tên anh
 cho tất cả những nam nhân ở ngưỡng cửa học đường, mặc áo len, 
mang giấc mộng kinh bang tế thế,
Trên viền môi cong nghịch ngợm, nói tiếng Anh, tiếng Pháp, nhưng vẫn đánh vần chữ Việt,
Đôi mắt hiền lương đọc Camus, Steinbeck, nhưng trên diện mạo vẫn còn phảng phất vầng trán vuông và chiếc cằm vuông Nguyễn Thái Học….
Ngày xưa, đã có người viết sử cho 13 người trai trẻ lên đoạn đầu đài….
Nay mai, ai sẽ là người viết sử do anh làm ra,
Nhánh thông non,
Cây cao rừng già,

TRẦN VĂN BÁ

TRẦN VĂN BÁ

Vì thế
Tôi chưa hề biết anh,
Nhưng sẽ gọi tên anh,
Những sáng tuyết trắng trời Tây,
Những trưa nắng khét sa mạc bên này biển,
Khi người nhạc sĩ blue jazz đã buông kèn đồng trong hầm rươu tối
Khi tiếng réo rắt cuối, cùng Hồ Cầm đã ngừng giai điệu.

Tôi sẽ gọi tên anh,
Trong trầm tư mộng mị,
Trong thương nhớ u hoài,
Trong ánh nến lung linh tôi thắp trong lòng, ngọn nến không bao giờ tắt, cho riêng anh.


Tôi chưa hề biết anh
Nhưng đã gọi tên anh
TRẦN VĂN BÁ
Dương Như Nguyện C DECEMBER 2006