ME TOI MAT VAO MOT SANG CHU NHAT, KHOC ME TOI HAT GLOOMY SUNDAY...

CHỦ NHẬT BUỒN BÓNG TỐI

 

Chủ nhat buo^`n da die^’t

Nhu~ng qua~ng giờ the^ thie^’t

Pha?ng pha^’t nhiều bo’ng mờ

Đe^’m chẳng bao gio` he^’t

 

Nhu~ng ca’nh hoa trăng tră’ng

không làm me thức giấc

Cỗ xe quan tài nâu

chở me về với Phật

 

Thiên thần không còn nhớ

để đem me trở lại

Họ có giận dữ không,

nếu con theo me mãi?

 

Chủ nhật buồn rưng rức

Chao ôi, sầu day dứt

 

Chủ nhật buồn thảm thiết

Chao ̀ôi, buồn thấm thiết

 

Trải linh hồn với bóng

Tim con, và riêng con

Chủ nhật buồn héo hon

 

Sinh ly và tử biệt

quyết định không hủy diệt

Rồi mọi người thắp nến

Phản ảnh lời nguyện cầu

Me ơi, mình có nhau

 

Xin tha nhân đừng khóc

Vì con không trách móc

Khi xong nợ dương trần

Cái chết là hạnh phúc

 

Người chết không còn mơ

Tay tử thần đáy huyệt:

Con gãi lưng cho me

với làn hơi tử biệt,

từ linh hồn thẩn thờ:

Phù hộ qua cái chết

 

Chủ nhật sầu quyến luyến

 

Chủ nhật sầu khúc chiết

~~~

Phải chi con đang mơ

Thức giậy nhìn me ngủ

Lòng mẹ tận đáy tim

Muôn thuở, con đi tìm

 

Me yêu, con hy vọng

Trong nỗi sầu lắng đọng:

 

Sinh ly và tử biệt

Giấc mộng không là ma

ám hồn con, bất diệt

 

Tim con cho me biết

Con cần me suốt đời

Me gần con, nơi nơi,

Con khóc me trọn kiếp

Me con mình muôn kiếp

Sẽ ủ hồn cho nhau

Chủ nhật, ôi thương đau,

 

Chủ nhật buồn da diết

 

Chao ôi, buồn, bi thiết

 

~~~

 Chủ nhật buồn bóng tối

Nỗi buồn cuả riêng tôi

Kết bài thơ cho đời

Mẹ tôi nơi diệu vợi 

Chủ̃ nhật ơi, buồn ơi...

 

Me ơi, buồn, me ơi...

̣(c)nnd 2023-2024

my translation or rewrite of Vietnamese poetry

 

THU Autumn and yellow flowers...the four seasons

BON MUA (nhan doc cau tho cua chi Hoai Niem ve hoa vang duoi nang thu)

"những ṇụ hoa vàng dưới nắng thu,"

trước khi đông đến toả sương mù,

rồi xuân trở lại, mừng năm mới,

ao ước chi xuân, chẳng đợi chờ

Năm trước hoa kia có đón mời,

vàng thu vẫn thế, vẫn mình tôi

và đông vẫn đến, trong mưa tuyết ..,

một khoảng thời gian, một tuổi đời..."

And here is my 5 minutes' translation (rewriting these verses into English)

a few yellow flowers under autumn sun

before winter comes with its coat of fog

then spring will arrive to mark a brand new year

hopeless wishes for springtime, do I care to fear?

Looking back at yellow autumn last year, those yellow flowers of the last season

golden bright as they were, they have not changed my solitude

And yes, memory of last winter, all such sparkling white snow

a gap of time?

one more year has just passed me by

DNN Oct 2016

REWRITE

THOSE YELLOW FLOWERS UNDER AUTUMN SUN

A few yellow flowers under autumn sun

before winter comes with its coat of fog

Then spring will arrive to mark a brand-new year

hopeless wishes for springtime, do I care to fear?

Looking back at those yellow flowers of the last season:

Bright as they were, they haven't warmed my reflection

All such sparkling gold hasn't filled the gap of time,

Yet, one more year has just passed me by

nnd (c)Oct. 2023

artwork: the digital pix i took of the carolina jasmine next to my iron fence...my home in texas

All reactions:

1MinhNgoc Nguyen

0 comments

Thanh Tâm Tuyền's Lệ Đá Xanh -- Dương Như Nguyện's Crying Green Jade

 Tưởng niệm Thanh Tâm Tuyền -- Lệ Đá Xanh

https://usvietnam.uoregon.edu/en/a-tribute-to-thanh-tam-tuyens-le%cc%a3-da-xanh-duong-nhu-nguye%cc%a3ns-crying-green-jade/

V/D dịch thơ cuả VN hiện nay -- Baudelaire

Tôi nghĩ rằng bài thơ cuả Baudelaire mà tôi yêu thích, ̣tôi đem vào tiểu thuyết lịch sử "River Huong"làm biểu tượng văn chương cho tác phẩm, đã "được" cán bộ ̣chứ không phải thi sĩ đem dịch đăng trên mạng lưới cuả VN. Sau đây là lý do tại sao tôi nghĩ thế.

Tôi không nói, đọc, viết tiếng Pháp như bản xứ, nhưng tôi có chút căn bản, nhất là về thơ, cho nên để độc giả cho ý kiến. Nếu tôi sai thì xin chỉ đạo.

Câu thơ lãng mạn nổi tiếng toàn cầu cuả Baudelaire:

"Aimer et mourrir
dans ce pays qui te ressemble"

Yêu và chết
trên quê hương mang hình ảnh cuả em

phỏng dịch như vậy thì đẹp, có âm điệu cuả thơ, vẫn giữ nghĩa.

Cán bộ tra tự điển dịch chân chất sát nghĩa như thế này, đăng trên thư viện thơ mạng lưới cuả VN bây giờ:

"Yêu và chết.
Nơi xứ sở này cũng giống như em."

Dịch đúng.  Nhưng theo cách dịch nguyên bài cuả cán bộ -- tôi giải thích dưới đây --  thì tại sao không ḍich thật sát nghĩa thêm nữa theo thổ ngữ tiếng Bắc cho đúng phong cách...cán bộ, chuyển đạt Baudelaire thành...điạ phương Bắc Bộ luôn:

Yêu khiếp nhé và chết phứt đi đấy,
Ở cái xứ phải gió này nó giống mày y hệt"

NGUYÊN TÁC:

Mon enfant, ma sœur,
Songe à la douceur
D’aller là-bas vivre ensemble!
Aimer à loisir,
Aimer et mourir
Au pays qui te ressemble!

xin phỏng ḍịch:

"Con yêu, cô em nhỏ bé,
Trên dòng mơ êm ái,
Hãy bước lên trước mặt, đi vào nơi chốn ấy, để cùng sống bên nhau
Yêu đi em, trong thanh thản tự do
Yêu và chết,
trên quê hương mang hình ảnh cuả em"

họa may đạt đến thi phong cuả thơ, Pháp ngữ rất già̉n dị nhưng xúc tích lãng mạn cuả Baudelaire.

"Mon enfant, ma soeur:
Đó là cách rất độc đáo Baudelaire gọi độc giả cuả thế hệ trẻ, hay người yêu cũ hình ành cuả tuổi trẻ, trong khi đó, hiện tại thi sĩ đã rất già yếu, trên giường bệnh, hồi tưởng lại và gọi mời tuổi trẻ viễn du hướng về phương Đông, thi sĩ biết trước ngày tàn cuả mình, cho nên gọi hình ảnh cố nhân hay độc giả tuổi trẻ là 'con mình" hay "em gái" trong ̣đó có nghĩa nhỏ bé và non dại. Chỉ nghe cách gọi là độc giả hiề̉u ngay tình trạng và tâm trạng cuả thi sĩ. Đây cũng là tâm trạng và mối tình ngang trái khoảng cách trong "S̀ông Hương" cuả tôi.

Cán bộ tra tự điển xong dịch thế này, giống như đang kêu gọi các cháu Bác Hồ đi...đấu tố địa chủ:

"Này con ơi! Này em gái ta ơi!"
[ƠI]...
Hãy đến nơi đó để chung sống cùng nhau [THIÊN ĐƯỜNG CUẢ...????]
Để được yêu thoả thích."
[ VÂNG Ạ]
̣̣(Tôi, nn, ...thêm phụ đề Việt Ngữ).

Nếu không kêu gọi đi... đấu tố địa chủ thì đại khái cán bộ bắt chước Phạm Đình Chương gọi các em ra làm việc theo kiểu "Tiếng Dân Chài"... "Này con ơi! Này em gái ta ơi!"

"Aimer en loisir"
Loisir có nghĩa là leisure, rất thong dong, thanh thản, không bị thôi thúc, ép buộc, stress, có ý nghĩa tự do ở trong ̣đó...
cán bộ phang ngay cho một câu dịch sát nghiã đen:

Để được yêu thoả thích.
[CÓ NGHĨA LÀ CỨ "VÔ TƯ" MÀ YÊU ĐI] 

Nghe sao thô bỉ quá, vulgaire

Sau đó, cán bộ dịch tiếp, rất thành thật theo tự điển:

Đồ đạc sáng loáng.
Do đánh bóng nhiều năm.
Ấy, tất cả đều ngăn nắp gọn gàng và đẹp đẽ.
Xa hoa, yên tĩnh và thú vị.

cán bộ phang thêm một chữ "Ấ...y" vào thơ nữa, không phải một lần mà nhiều lần, xin đọc bản dịch và nguyên tác tiếng Pháp dưới đây, cán bộ chêm chữ "Ấy" vô, y hệt như đang nói tiếng Bắc với nhân dân. Nếu Baudelaire có nói chữ Allors, thì lúc ấy hãy phang thêm chữ "Ấy."

"Les canaux, la ville entière,
D’hyacinthe et d’or;
Le monde s’endort
Dans une chaude lumière"

xin phỏng ḍịch:

"Những con rạch kinh đào, len lỏi toàn thành phố,
sắc tim t́ím xanh hồng hay rờn rợn tơ vàng rực rỡ;
Thế giới vẫn yên ngủ
trong ánh nắng lung linh, nóng bỏng màu óng ánh

Vì hình ảnh it́ chữ nhưng rất xúc tích cuả Baudelaire, khi chuyển qua tiếng Việt nên đem tĩnh từ gợi hình cuả tiếng Việt vào thì mới diễn tả hết cái gì Baudelaire vẽ ra, bằng cách phỏng dịch thành tượng hình, thi phong, và âm điệu.

Cán bộ dịch như sau:

Cả dòng kênh, thành phố.
Một màu ngọc da cam và ánh vàng.
Cho thế giới được ru ngủ.
Trong độ nung ánh sáng.

"độ nung ánh sáng" có vẻ như nhà máy sắt, thép, hay mỏ kim loại.
"da cam" giống...Agent Orange, Oh My God
"Les canaux" tức là nhiều kênh đào/tiếng Hán Việt là "kinh đào" hình ảnh có sự chằng chịt, len lỏi, xen nhau. Không phải chì có một...kênh. "Kênh" nghe giống...cái TV.

Hoa hyacinth thuòng màu xanh tím,vàng, hay hồng, "d'or" đã là vàng rồi thì Baudelaire muốn nhắc đến màu xanh tím, màu lạnh so với vàng là màu nóng.

Và "kênh đào" thì nên nhân cách hóa mới vẽ ra hình ảnh cuả bán đảo Ấn Độ do người Anh phát triển -- nơi mà Baudelaire đã từng ở khi còn trẻ, khác với thôn quê VN Baudelaire chưa đến bao giờ nhưng chắc chắn có đọc; người Pháp kh̀ông có dự án phát triển thôn quê ở Đông Dương. VN có quá nhiều sông lạch cũng giống như kinh đạ̀o. VN không có continental lục địa rộng như Ấn để có kinh đào chằng chịt do thực dân xây.

Vì thế dịch Baudelaire, nên phỏng dịch thì hơn.

L'INVITATION DU VOYAGE

Bản dịch từ VN bây giờ, trên mạng lưới:
họ tự cho là "Dịch nghĩa"

Này con ơi! Này em gái ta ơi!
Hãy nghĩ về giấc mơ êm đẹp.
Hãy đến nơi đó để chung sống cùng nhau
Để được yêu thoả thích.
Yêu và chết.
Nơi xứ sở này cũng giống như em.
,,,

Ấy, tất cả đều ngăn nắp gọn gàng và đẹp đẽ.
...
Đồ đạc sáng loáng.
Do đánh bóng nhiều năm.
Ấy, tất cả đều ngăn nắp gọn gàng và đẹp đẽ.
Xa hoa, yên tĩnh và thú vị.
...
Em hãy nhìn trên dòng kênh này.
...
Như thoả đáp cho em.
...

Cả dòng kênh, thành phố
Một màu ngọc da cam và ánh vàng.
Cho thế giới được ru ngủ.
Trong độ nung ánh sáng.

Ấy, tất cả đều ngăn nắp gọn gàng và đẹp dẽ.
Xa hoa, yên tĩnh và thú vị.

XIN XEM NGUYEN TÁC TIẾNG PHÁP

L’invitation au voyage

Mon enfant, ma sœur,
Songe à la douceur
D’aller là-bas vivre ensemble !
Aimer à loisir,
Aimer et mourir
Au pays qui te ressemble !
Les soleils mouillés
De ces ciels brouillés
Pour mon esprit ont les charmes
Si mystérieux
De tes traîtres yeux,
Brillant à travers leurs larmes.

Là, tout n’est qu’ordre et beauté,
luxe, calme et volupté.

Des meubles luisants,
Polis par les ans,
Décoreraient notre chambre;
Les plus rares fleurs
Mêlant leurs odeurs
Aux vagues senteurs de l’ambre,
Les riches plafonds,
Les miroirs profonds,
La splendeur orientale,
Tout y parlerait
À l’âme en secret
Sa douce langue natale.

Là, tout n’est qu’ordre et beauté,
Luxe, calme et volupté.

Vois sur ces canaux
Dormir ces vaisseaux
Dont l’humeur est vagabonde ;
C’est pour assouvir
Ton moindre désir
Qu’ils viennent du bout du monde.
— Les soleils couchants
Revêtent les champs,
Les canaux, la ville entière,
D’hyacinthe et d’or ;
Le monde s’endort
Dans une chaude lumière.

Là, tout n’est qu’ordre et beauté,
Luxe, calme et volupté.

DNN (c) 5/3/2022

youtube classes for first-year college-level lessons in bilingual literary translation beginning level: Vietnamese-English

My mother's death anniversary is next month, followed by my father's within 9 months, making 2021 my "ma~n tang" after 2 years of mourning in the Vietnamese culture. 

As I announced about 2 years ago, my father's textbook Dich Viet-Anh (designed for first- and second- year students of DHVK Saigon pre-1975), will be used for free youtube classes on literary translation, beginning level, Vietnamese-English.  The method is timeless.  The plan was delayed due to my parents' illnesses and deaths.  Now that I am through with two years of mourning, I will try to carry out the original plan as a tribute to my late father.  As you may know, my father selected passages from published work by Vietnamese authors, tracing the history of CHU QUOC NGU (from the time of Paulus Cua, Truong Vinh Ky,Nguyen Van Vinh, etc. to 1975 such as Mai Thao and Duyen Anh).  He then provided translations as the method to teach ESL to college  students whose first language is Vietnamese and English is their second learned language. Remember, this is translation of literary text, not drill passages for learning to speak or write. Each passage selected has a message for readers, characteristic of the Vietnamese culture and its values.  The purpose at hand is to translate meanings from Vietnamese to English, but the book can also be used by English speakers to learn Vietnamese at the advanced level.  

To the best of my knowledge, my father's textbook on literary translation served the  dire needs of many Vietnamese in the South during the transitional period of Doi Moi (I travelled to Vietnam as a lawyer for Mobil and Baker & McKenzie in the 1990s and personally observed this fact in former Saigon) (the book was reprinted and circulated without author's knowledge and consent all throughout the 1990s or even beyond; perhaps it's still being used today as a "black market" example -- I don't have access or means to ascertain). Of course this was, and still is, a violation of copyrights law. My father said that if his students from pre-1975 Saigon needed his work to survive economic competition, then we would look the other way, for the sake of users of the book, although someone was benefiting financially from the sale of his book and disregarded author's rights. 

Because the learning method is based on literary translation, the course should be taught by bilingual instructors well-versed in both languages.  As a public service, I will attempt to "youtube" a few lessons free of charge to any Vietnamese students and adults who can access youtube and do not have the financial means to afford private tutoring in English, as many are having now in Vietnam in order to get ahead in society.  If the results are appreciated, I will continue.  

  

a rendez vous with han mac tu at Thon Vi Da, in English

AN ATTEMPT AT DELIVERING HAN MAC TU TO AN ENGLISH SPEAKING WORLD:

mo khach duong xa, khach duong xa

ao em trang qua nhin khong ra

o day suong khoi mo nhan anh

ai biet tinh ai co dam da

I dream of such traveller, miles and miles

such unending path, once? twice? thrice?

Translucent white, your dress, the purity of illusion

imperceptible to my naked eyes, your sight of perfection

I am enchained here, the foggy misty corner of the world

separated from you, my blurred vision on earth

In myth and in life, I merge with such universe

My heart aches for you, love, blessing or curse?

You have to translate the spirit and longing of the original poem, and you meet a poem with a poem, only in a different tongue!

10 minutes

to do anything in 10 minutes, you have to wrap it in all the passion there is on earth...

and only when you are humbled by such passion should you try to touch HMT... in your own way and subdue yourself before him